Euskal Autonomia Erkidegoko Hezkuntza eta Kirol Fakultateek eta COLCAFYD Euskadik adingabeen multikirol praktikaren aldeko adierazpen bateratua sinatu dute

Duela minutu gutxi amaitu da Universidad de Deusto-ko Gradu Aretoan (Antzinako Liburutegia) COLCAFYD Euskadik bultzatuta eta Euskal Herriko unibertsitateetako Hezkuntza eta Kirol Fakultateekin lankidetzan aurkeztu eta sinatutako adierazpen bateratuaren ekitaldi publikoa.

Agiria Universidad del País Vasco – EHU-k, Universidad de Deusto-k, Mondragon Unibertsitatea-k eta Universidad Euneiz-ek, COLCAFYD Euskadirekin batera, sinatu dute, 13 urtetik beherako haurren kirol espezializazio goiztiarraren aurrean multikirol eredua babestuz eta Euskadiko eremu akademiko eta profesionalean aurrekaririk gabeko jarrera instituzional bateratua adieraziz.

Sektorearen konpromisoa indartu duen ekitaldia

Saioa Arkaitz Larrinaga COLCAFYD Euskadiko presidenteak aurkeztu du, eta nabarmendu du Euskadiko Gorputz Hezkuntzaren eta Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien arloko unibertsitate nagusiek adostasun zabala lortu dutela.

Bere hitzaldian azpimarratu du adierazpen honek “mezu argi, koherente eta ebidentzia zientifikoan oinarritua” helarazi nahi diela administrazio publikoei, ikastetxeei, kirol elkarteei, enpresei, entrenatzaileei, hezitzaileei, mugikortasuneko profesionalei eta, bereziki, familiei.

Ondoren, Xabier Artetxe Gezuraga, Mikel Aurrekoetxea, Mikel Jaureguizar Alboniga eta Enara Gaminde Sertutxak adierazpena irakurri dute, ekimenaren oinarri zientifiko eta hezitzaile nagusiak azalduz.

Oinarri zientifiko sendo eta kontrastatua

Gaur goizean aurkeztutako adierazpena nazioarteko ebidentzia zientifiko zabal eta sendoan oinarritzen da; azken urteotan sakon aztertu dira espezializazio goiztiarraren eta multikirol praktikaren ondorioak errendimenduan, osasunean, kirol ohituretan eta haurren garapen integralean.

Ondorio horietako asko “Iniciación deportiva: pautas para el rendimiento, la salud, los hábitos deportivos y el desarrollo integral” (Usabiaga et al., 2022) txosten teknikoan jasota daude, Eskola Kirolaren Euskal Batzordeak sustatuta eta Eusko Jaurlaritzak argitaratuta.

13 urtetik beherako espezializazioaren arriskuak

Ekitaldian argi azaldu dira kirol bakarrean goiz espezializatzeak dituen arrisku nagusiak:

• Ez du goi-errendimendua bermatzen, eta ez da hura lortzeko beharrezkoa.

• Ez du justifikatzen eliteko helburuetan oinarritutako ereduen ezarpena, kontuan hartuta biztanleriaren %1–2k soilik iritsiko dela maila gorenera.

• Mugimendu-trebetasun anitzen garapena mugatzen du, eta 10–12 urtetik aurrera garapen fisikoa pobretu dezake.

• Lesioen probabilitatea eta larritasuna handitzen ditu.

• Ondorengo etapetan jarduera fisikoa uzteko arriskua areagotzen du.

• Oinarrizko trebetasun motorrak eskuratzeko gabeziak sor ditzake, etorkizuneko jarduera autonomoa zailduz.

• Presio lehiakorraren ondorioz arazo emozional eta sozialak eragin ditzake.

• Kirol praktikaren gogobetetasuna, gozamena eta sormena murrizten ditu.

  
  

Multikirol praktikaren onurak

Aitzitik, adierazpenak defendatzen du haurtzaroan hainbat kirol praktikatzeak:

• Beranduagoko espezializazioa ahalbidetzen du, eta horrek errendimendu hobea ekar dezake.

• Oinarri motor aberatsago eta transferigarriagoa eskaintzen du.

• Lesio fisikoak eta arazo psikologikoak murrizten ditu.

• Haurren kontrol neuromuskularra hobetzen du eta etorkizuneko lesioak prebenitzen laguntzen du.

• Geroago gustuko kirola libreago aukeratzeko aukera ematen du, atxikimendua indartuz.

• Motibazio intrintsekoa eta autoerregulazioa sustatzen ditu.

• Bizitzarako trebetasunak garatzeko ingurune egokiak sortzen ditu.

• Aniztasuna eta bizikidetza sustatzen ditu.

  
  

Sinadura instituzionala eta mezu bateratua

Adierazpena honako ordezkari hauek sinatu dute:

• Aitor Martínez de Aguirre Betolaza, Universidad EUNEIZeko Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako Graduko koordinatzailea.

• Nagore Ipiña Larrañaga, Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko dekanoa.

• Isabel Rubio Florido, Universidad de Deustoko Hezkuntza eta Kirol Fakultateko dekanoa.

• Julio Calleja González, Universidad del País Vasco – EHUko Hezkuntza eta Kirol Fakultateko dekanoa.

  
  

Ekitaldia komunikabideen galderen txandarekin amaitu da; bertan, berriz ere azpimarratu da familiei eta kirol arloko eragileei mezu argi eta ebidentzia zientifikoan oinarrituak helarazteko beharra, espezializazio goiztiarra sustatzea saihestuz eta multikirol eredua irmoki bultzatuz.

Ekitaldian parte hartu dutenen eskura jarri dira adierazpen osoa, azalpen-infografia eta intereseko material teknikoa.

Ekimen honen bidez, erakunde sinatzaileek berretsi dute haurren ongizatea, motibazioa, inklusioa eta garapen globala lehenesten dituen kirol hastapen eredua sustatzeko konpromisoa, kirolerako sarbide unibertsala eta bizitza osoan zehar jarduera fisikoaren jarraipena indartuz.